Lerend netwerk

Lerend netwerk

Via diverse initiatieven, georganiseerd door gemeenten, het bedrijfsleven en burgerinitiatieven wordt aandacht gegeven aan energiebesparing om zo een bijdrage te leveren aan het verduurzamen van de bestaande bouw. Wij zijn in 2016 netwerken gestart om te leren van elkaars aanpak en ervaringen en eraan bij te dragen dat de initiatieven elkaar versterken.

Activatiecampagne verduurzaming energie IJmond/Zuid-Kennemerland

Projecten, met als doel het verduurzamen van de bestaande bouw, zijn vrijwel altijd gericht op particuliere woningeigenaren. De belangrijkste reden is dat deze doelgroep eerder geneigd is om ook duurzame maatregelen te treffen. Maar ook binnen de huursector liggen veel kansen om woningen te verduurzamen. Een samenwerking met woningbouwcorporaties is hierin essentieel. Dat is ook de reden dat wij, samen met gemeenten in de regio’s IJmond en Zuid-Kennemerland, woningbouwcorporaties en lokale bewonersinitiatieven, in 2016 een lerend netwerk zijn gestart.  Doel van dit netwerk is leren van elkaars ambities, plannen, ervaringen en expertise. Het traject startte met een co-creatiesessie ‘Energiebesparing’ bij de gemeente Haarlem. Aan deze sessie namen vertegenwoordigers mee van de gemeente Haarlem, Omgevingsdienst IJmond, Pré Wonen, Woon op Maat, Woningbedrijf Velsen en lokale bewonersinitiatieven als Duurzaam Overveen, Stadsgarage en Energiek Velsen.

Met de input uit de co-creatiesessie is gestart met het selecteren van geschikte wijken in Haarlem, Zuid-Kennemerland en IJmond. Voor Haarlem is Schalkwijk geselecteerd. Binnen onze regio vonden wij, ook dankzij contacten in ons netwerk, een geschikte wijk in Beverwijk. Vervolgens is samen met bewoners gewerkt aan het ontwerpen van campagnes. Als doel voor de campagne stelden we dat we achter de voordeur wilden komen van mensen die we doorgaans lastig bereiken. Daarnaast wilden we deze doelgroep overtuigen om met gedrag en kleine maatregelen in huis te besparen op gas, water en licht. De zogezegde kleine en laagdrempelige maatregelen.

Na ontwerp van de campagne en is eind 2016 de vereniging De Groene Wijkers opgericht. Een lokale bewonersgroep, vergelijkbaar met al bestaande groepen als Energiek Velsen, Duurzaam Overveen en Wormerland Duurzaam. De praktijk wijst uit dat dit soort burgerinitiatieven er goed in slagen om mensen aan te zetten hun woningen te verduurzamen. Groot verschil met duurzaamheidscampagnes van overheid of bedrijven is dat bewoners aan elkaar de boodschap overbrengen. Voor deze peer-to-peer boodschap hebben wij budget gereserveerd voor vrijwilligersvergoedingen. De Groene Wijkers zijn begin 2017 gestart met een actieve duurzaamheidscampagne. Een belangrijk onderdeel uit de campagne is een energiebespaarbox waarmee inwoners met een investering van 30 euro voor kleine energiemaatregelen al snel 110 euro kunnen besparen.

Met de lessen, die wij leren van de activatiecampagne uit Beverwijk, zullen wij in 2017 ook campagnes uitrollen elders in de IJmond en Zuid-Kennemerland. Tijdens de voorbereiding en uitvoering van deze activatiecampagne zijn wij ondersteund door externe experts op het gebied van de marketing van duurzaamheid en op het gebied van betrokkenheid van bewoners bij verduurzaming. Wij maken gebruik van middelen die beschikbaar zijn gesteld door Provincie Noord-Holland.

Lerend netwerk Energiebesparing particuliere woningeigenaren

Afgelopen jaar vormden wij samen met het Duurzaam Bouwloket, gemeente Haarlem en de initiatiefnemers van de Opgewekte Woning Club een lerend netwerk om onze wijkgerichte aanpak voor verduurzaming van de bestaande bouw te optimaliseren. Op basis van onze ervaringen en ervaringen van de samenwerkende partijen, succesfactoren, bezoekersprofielen en feedback van deelnemers aan de Opgewekte Woning Club en de informatiebijeenkomsten hebben we deze aanpak geoptimaliseerd. De wijkgerichte aanpak is verdeeld in een voortraject, een startbijeenkomst, een vervolgtraject met daarbij extra bijeenkomsten en uiteindelijk een collectieve inkoop van bijvoorbeeld zonnepanelen of isolatiemaatregelen.

Op deze manier streven wij ernaar een grote groep bewoners te inspireren, activeren en klaar te stomen voor het treffen van isolatiemaatregelen en zorgen we dat bewoners vanaf het allereerste begin (waarom zou ik isoleren en is dat iets voor mij?) tot het eind waar de maatregelen daadwerkelijk getroffen zijn (middels georganiseerde collectieve inkoop) op een leuke en professionele wijze begeleid worden.

Aanpak wijkgerichte aanpak

In het voortraject selecteren we een geschikte wijk op basis van demografische gegevens, energiegegevens en woningtypen. Vervolgens brengen we in kaart wat de wensen zijn van de wijk (door contact met lokale wijkplatforms bijvoorbeeld) en de gemeente. Vervolgens sturen we inwoners een brief en maken we infraroodfoto’s in de wijk. De infraroodsafari’s zorgen voor grote interesse in de wijk en gemeente, wat resulteert in veel animo voor de startbijeenkomst. Mensen nemen hun infraroodfoto vaak mee naar de bijeenkomst om bijvoorbeeld vragen te stellen over het zichtbare energieverlies op de foto en wat daar aan te doen is.

Startbijeenkomst & traject

Tijdens de startbijeenkomst worden bewoners geïnformeerd en aangezet tot actie. Tijdens de avond krijgen ze genoeg informatie om een keuze te maken voor een traject:

  • individuele route: Deze optie is geschikt voor mensen die de voorkeur geven aan het grotendeels zelfstandig verkennen van de mogelijkheden. Het voorwerk voor de offerteaanvraag wordt zelf gedaan en aankoop wordt vervolgens in een groep gedaan. Op basis van een volledige infraroodscan van referentiewoningen (veel voorkomende woningen in de wijk) krijgen bewoners meer inzicht en advies met betrekking tot de meest geschikte maatregelen met behulp van het Duurzaam Bouwloket.
  • participatieve route: Deze optie is geschikt voor bewoners die nog niet goed weten waar te beginnen en eerst het eigen huis en/of de buurt beter willen leren kennen. Bewoners krijgen meettools mee naar huis en middels deelname aan meerdere bijeenkomsten met andere buurtbewoners en een duurzaamheidsadviseur krijgen ze stap voor stap meer inzicht in hun woning en hoe deze te verduurzamen. Deze route wordt begeleid door de Opgewekte Woning Club.

Tweede bijeenkomst & vervolg

Tijdens de tweede bijeenkomst worden referentiewoningen gepresenteerd en de resultaten van de Opgewekte Woning Club sessie gedeeld. Op deze manier wordt duidelijk welke maatregelen voor een groot deel van de bewoners het meest interessant is. Hierdoor kunnen na deze bijeenkomst inkooptrajecten worden gestart, waarbij de deelnemers wederom worden begeleid zodat we kunnen monitoren of en hoe de aankopen tot stand komen en verlopen.

Evaluatie

Het proces en de resultaten in de verschillende wijken zullen zorgvuldig gemonitord worden zodat we onze aanpak blijvend kunnen aanscherpen en toespitsen op de wensen van bewoners om te komen tot een zo hoog mogelijk resultaat.

Achtergrond infraroodfoto’s

Infraroodfoto’s, gemaakt via een warmtebeeldcamera, laten zien waar woningen warmte en energie verliezen. Een mooie manier dus om te kijken wat het isoleren van een woning de bewoner kan opleveren. Vanuit hier kan de bewoner verder ontdekken welke maatregelen bij de woning en de wensen passen. Het isoleren van een woning zorgt ervoor dat het wooncomfort van een woning verbetert. Er ontsnapt minder warmte, waardoor er ook minder gestookt hoeft te worden. Omdat het energieverbruik daalt, dalen ook de jaarlijkse energielasten en dat is weer merkbaar in de portemonnee.

Achtergrond Opgewekte Woning Club

Met de Opgewekte Woning Club leer je in een aantal heldere stappen je huis en je energieverbruik beter kennen. Vervolgens maak je zelf, met ondersteuning van een professionele duurzaamheidsadviseur, een stappenplan voor de verduurzaming van je woning. Met buurtgenoten pak je de uitvoering van energiebesparende en comfort-verhogende maatregelen gezamenlijk op. Zo wordt energie besparen leuker, makkelijker en slimmer! Doordat buurtgenoten een aantal stappen samen uitvoeren, kunnen zij situaties met elkaar vergelijken, ervaringen uitwisselen en eventueel plannen samen uitvoeren. Zo zijn zij op weg om kosten en moeite te besparen. En… het is natuurlijk ook leuk om met andere buurtgenoten kennis te maken!