Ontwikkelingen

In 2017 zal een aantal onderwerpen prominent aandacht vragen, zowel van de organisatie en medewerkers, alsook bij gemeenten en provincie op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau.

In dit hoofdstuk beschrijven wij de volgende ontwikkelingen:

  • Omgevingswet
  • Wet VTH – kwaliteit en verplichte toetreding
  • Circulaire economie
  • Energiebesparing
  • Informatisering en automatisering
  • Samenwerking

Omgevingswet

De Omgevingswet zal in 2019 of 2020 in werking treden. De herziening van het stelsel van het fysieke domein staat voor integraal beleid, besluitvorming en regelgeving, grotere bestuurlijke afwegingsruimte, snellere procedures en voorspelbaarder voor de burgers.

ODIJ is ontstaan uit de samenvoeging van de milieu-afdelingen van verschillende gemeenten. Als uitvoeringsdienst heeft de ODIJ kennis en kunde op het gebied van VTH, milieuadvisering en duurzaamheid. Instrumenten als omgevingsvisie en omgevingsplan vergen een integrale afweging voor in het proces van beleidsformulering. De verwachting is dat de werkprocessen intern en ook in de keten met de gemeenten en andere partners als GGD en veiligheidsregio verandert. Het moment van advisering verschuift van vergunningverlening naar advisering in visie en planvorming. Invulling geven aan de toekomstige bestuurlijke afwegingsruimte vraagt kennis en knowhow van de huidige fysieke leefomgeving en de beperkingen die het milieu daarin met zich meebrengt, denk hierbij aan geluid, luchtkwaliteit.

De Omgevingswet vraagt van ODIJ om samen met haar opdrachtgevers de gevolgen van de Omgevingswet in kaart te brengen. Hiertoe is de Omgevingstafel opgericht, het bovenregionale platform waar alle projectleiders van de 17 gemeenten, provincie, hoogheemraadschappen, veiligheidsregio’s aan tafel zitten. Naast het gezamenlijk verkennen van de wet- en regelgeving is dit het podium waar digitalisering en realiseren van snellere procedures in de keten behandeld worden.

ODIJ wordt met de Omgevingstafel gezien als voorbeeld van succesvolle regionale samenwerking. Om die reden is ODIJ onderdeel van het landelijke Programma Aan de Slag met de Omgevingswet. Dit programma verzorgt de ondersteuning van implementatie van de Omgevingswet bij provincies, gemeenten en waterschappen. Signalen uit de regio kunnen door de programmamanager implementatie Omgevingswet direct worden meegenomen in de landelijke aanpak van de implementatie.

In 2017 verkent ODIJ de mogelijkheid om intern een korte cursus Omgevingswet in te richten, waar de eigen medewerkers en medewerkers van de gemeenten en provincie een korte training kunnen volgen op verschillende aspecten van de Omgevingswet.

Gezondheid is één van de aspecten die onder de Omgevingswet moet worden meegenomen in de integrale afweging bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Samen met de GGD wordt in de Pilot Gebiedgerichte Gezondheid bekeken op welke wijze dit aspect een plaats kan krijgen en hoe hiervoor kan worden samengewerkt.

Ook de aanvullingswetten op het gebied van bodem, geluid en natuur die straks in de Omgevingswet opgaan worden inhoudelijk beoordeeld. Op basis van die wetten wordt een analyse gemaakt van de aandachtspunten die onder de nieuwe wet per gemeente gaan spelen.

Wet VTH – kwaliteit en verplichte toetreding

In 2017 komt het proces van toetreding van de contractgemeenten rond. Alle gemeenten en provincies hebben daarnaast inmiddels, conform de Wet vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) een Verordening inzake kwaliteitscriteria VTH vastgesteld, of zijn daarmee bezig. Deze verordening ziet ook op taken die ODIJ namens de gemeenten en provincie uitvoert. ODIJ voldoet aan de kwaliteitscriteria 2.1 voor wat betreft de taken die bij haar zijn belegd. In 2017 wordt onderzocht op welke wijze eenduidig en met welke frequentie gerapporteerd wordt over het voldoen aan de criteria in de verordeningen.

Het INK-model is voor ODIJ leidend voor de wijze waarop de organisatie omgaat met kwaliteit. Leiderschap met lef, resultaatgerichtheid, continue verbetering, transparantie en samenwerking vormen hierbinnen de kernthema’s. ODIJ geeft daaraan vorm middels het principe van de lerende organisatie. Continue kwaliteitschecks, het concept train-de-trainer en collegiale toetsen vormen daarvan de kern. Met de eigen juniorenopleiding wordt jong talent van binnen en buiten de organisatie daarnaast klaargestoomd voor de uitvoering, waarbij ten volle gebruikt gemaakt wordt van de aanwezige kennis en ervaring binnen de dienst.

Circulaire economie

Een circulaire economie is gericht op het optimaal inzetten en hergebruiken van grondstoffen in de verschillende schakels van de productieketen: van de winning van grondstoffen tot consumptie. Eind 2016 is het Rijksbrede programma Circulaire Economie: ‘Nederland Circulair in 2050’ gepubliceerd door de Rijksoverheid. In dit programma zijn alle programma’s die zich richten op het beter omgaan met grondstoffen gebundeld, waaronder Van Afval Naar Grondstof (VANG), Groene Groei en Biobased Economy. In toezicht en handhaving vormt de verruimde reikwijdte, naast energie, ook voor zuinig gebruik van grondstoffen het belangrijkste wettelijke kader. Voor een aantal gemeenten brengt ODIJ in kaart hoe circulaire economie lokaal uitwerking kan krijgen en hoe kringlopen gesloten kunnen worden.

Energiebesparing

Met het Energieakkoord (september 2013) en het Klimaatakkoord van Parijs (november 2015) kunnen overheid, bedrijven en burgers zich er niet meer aan onttrekken: energiebesparing en het terugdringen van verspilling. ODIJ werkt namens de gemeenten op verschillende manieren aan het behalen van de doelstellingen uit deze akkoorden. In dit uitvoeringsprogramma is terug te vinden aan welke initiatieven, keurmerken en duurzaamheidsinitiatieven de verschillende gemeenten meewerken.

Informatisering en automatisering

Gegevens- en dataverzamelingen worden steeds belangrijker bij planvorming en uitvoering van toezicht en handhaving. Richting de Omgevingswet beginnen de contouren van de informatiehuizen onder het Digitaal Stelsel Omgevingswet zichtbaar te worden. ODIJ is inmiddels ver gevorderd met de ontwikkeling van een GIS-viewer waarop verschillende dataverzamelingen geografisch inzichtelijk zijn. Niet alleen inspectiegegevens en bijvoorbeeld vergunningen en meldingen zijn hier zichtbaar, ook milieucontouren bij bedrijven en gegevens uit landelijke databases worden weergegeven.

Landelijk werken vrijwel alle omgevingsdiensten met Inspectieview milieu. Inspectieview Milieu is een virtueel dossier waarin inspecteurs informatie over inspectieobjecten kunnen raadplegen van alle inspectiediensten die bij het betreffende object zijn geweest. Deze informatie is voor toezichthouders en handhavers toegankelijk via een beveiligde website. ODIJ realiseert in 2017 samen met Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied een gezamenlijke aansluiting bij deze tool.

Samenwerking

Handhavingspartners

Om op regionaal en bovenregionaal niveau tot betere samenwerking, afstemming en informatieuitwisseling te komen maakt ODIJ namens de gemeenten en provincie waarvoor zij taken uitvoert samenwerkingsafspraken met andere uitvoeringsdiensten, OM, politie, waterschappen, Inspectie Leefomgeving en Transport en ISZW. Hiermee vindt op verschillende niveaus overleg en afstemming plaats. Dit varieert van casusoverleggen waar concrete zaken op operationeel niveau worden besproken tot selectieoverleggen waar op tactisch niveau informatie uitgewisseld wordt en tactieken worden bepaald, alsook bestuurlijke overleggen waar op strategisch niveau afspraken worden gemaakt.

Uitvoeringsagenda Noordzeekanaalgebied 2016-2017

Als uitwerking van het Bestuurlijk Akkoord Noordzeekanaalgebied uit 2012 tussen ODIJ en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) is een uitvoeringsagenda tussen de beide diensten opgesteld. Deze agenda is tevens ter kennisname gebracht van de bij het Bestuurlijk Akkoord betrokken partijen. In deze agenda staat een aantal onderwerpen beschreven waarin de diensten in 2016 en 2017 gezamenlijk optrekken.
Twee onderwerpen die uit de agenda springen in 2017 zijn de verdere uitlijning van de gezamenlijke GIS-viewer en daaraan gerelateerd het structureel overleg over de bedrijvigheid met externe veiligheidsaspecten in de beide werkgebieden.

Samenwerkingsagenda 4 omgevingsdiensten Noord-Holland

Naast de samenwerking tussen ODIJ en ODNZKG, vindt op provinciaal niveau ook samenwerking plaats tussen ODIJ, ODNZKG, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek en Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord. Dit is vastgelegd in een samenwerkingsagenda.
In 2017 richt de samenwerking zich op de doorontwikkeling van de Bodem-app. Dit is een toezichtsinstrument om gericht op illegaliteit in de bodemketen te kunnen inzetten. Met betrekking tot energiebesparing worden elkaars kennis en expertise gedeeld en afspraken gemaakt over onder meer de aanpak van de EED op provinciaal niveau. De samenwerking op de plustaken (bodem, groene wetgeving) die door provincie Noord-Holland in 2016 bij de omgevingsdiensten zijn belegd krijgt in 2017 concreet vorm.